pottery-sifnos-miles-away-travel-1

Αγγειοπλαστική

Μία από τις αρχαιότερες τέχνες που εξασκήθηκαν στη Σίφνο, από την Πρωτοκυκλαδική κιόλας περίοδο, είναι η αγγειοπλαστική.

Η ανάπτυξη της αγγειοπλαστικής στη Σίφνο οφείλεται κυρίως στην αφθονία της πυρίμαχου αργίλου (προϊόν αποσάθρωσης των σχιστόλιθων), στο βρόχινο νερό, στην ύπαρξη καύσιμης ύλης, στις ήπιες κλιματολογικές συνθήκες στην τεχνική και την καλή επίδοση των Σιφνιών στην τέχνη της επεξεργασίας του πηλού. Έτσι με το πέρασμα του χρόνου το όνομα «Σιφνιός» ταυτίστηκε με τα επαγγελματικά «τσικαλάς», «αγγειοπλάστης», «κανατάς».

Όσον αφορά στη γεωγραφική θέση των εργαστηρίων με τους απαραίτητους βοηθητικούς και αποθηκευτικούς χώρους, αυτή συνδέεται με τις γενικότερες ιστορικές συνθήκες. Όταν η πειρατεία μάστιζε τα κυκλαδονήσια, τα αγγειοπλαστεία βρίσκονταν στο εσωτερικό του νησιού και η παραγωγή κάλυπτε τις τοπικές ανάγκες. Αργότερα, όταν ο κίνδυνος εξαφανίστηκε, και κυρίως μετά την ίδρυση του ελεύθερου ελληνικού Κράτους, οι αγγειοπλάστες μετέφεραν τις εγκαταστάσεις τους σε παραθαλάσσιες περιοχές, όπου υπήρχαν οι κατάλληλές προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματός τους και παράλληλα η δυνατότητα ανάπτυξης εξαγωγικού εμπορίου. Επειδή οι αποστάσεις από τους κεντρικούς οικισμούς ήταν μεγάλες, οι αγγειοπλάστες παρέμεναν όλη την εβδομάδα στο χώρο εργασίας και γυρνούσαν στα σπίτια τους το Σάββατο το απόγευμα, από όπου έφευγαν πάλι το πρωί της Δευτέρας.

Στα χρόνια της μεγάλης ακμής της αγγειοπλαστικής, στα εργαστήρια υπήρχε καταμερισμός εργασίας και στην παραγωγική διαδικασία συμμετείχαν ο κλαδάς, ο χωματάς, ο μουλαράς, ο κοπανιστής, ο μάστορας και ο βοηθός του (μπασπερέτης).

Οι Σιφνιοί αγγειοπλάστες μετακινήθηκαν και σε κοντινά ή μακρινότερα νησιά, όπως αποδεικνύεται και από τα τοπωνύμια που έχουν διατηρηθεί σε πολλά Κυκλαδονήσια και μαρτυρούν την εγκατάσταση Σιφνιών αγγειοπλαστών. Ανέπτυξαν επίσης δραστηριότητα σε διαφορές περιοχές της Αττικής, όπως στο Μαρούσι, στο Χαλάνδρι, στην Αγία Παρασκευή κ.ά. αλλά και σε χώρες του εξωτερικού.

Σήμερα στα αγγειοπλαστεία του νησιού παρασκευάζονται χρηστικά αντικείμενα για το μαγείρεμα ή την αποθήκευση, Χαρακτηριστικά είναι το μαστέλο, το τσικάλι, η κανάτα, η φουφού, το κουρούπι, το πιθάρι, ο αρμεός και χαρακτηριστικότερο όλων ο φλάρος (πήλινη καμινάδα). Παράλληλα με τις παραδοσιακές φόρμες, οι Σιφνιοί αγγειοπλάστες κατασκευάζουν διακοσμητικά αντικείμενα, δοκιμάζοντας νέες φόρμες και νέα χρώματα.